Mala zemlja velikih vina

Crna Gora, ili Montenegro kako je svi znaju van njenih granica, mala je zemlje od svega 13800 km2, koju krase izuzetni kontrasti. Pored prelijepog Jadranskog mora, koji joj je darovao na daleko čuvene plaže i zalive, Crna Gora ima i prekrasne planine, jezera i rijeke. Ono što je kuriozitet jeste duga tradicija vinogradarstva u Crnoj Gori, još od drugog vijeka prije nove ere…

VINOGRADARSTVO I VINARSTVO CRNE GORE

Kultura gajenja vinove loze datira još iz predromanskog perioda. U doba Ilirske države na tlu današnje Crne Gore, vinova loza se gajila na obalama Skadarskog jezera. Vinogradarstvo Crne Gore kasnije unaprjeđuju Rimljani koji ostavljaju brojne zapise o sortama i načinu gajenja vinove loze.

Organizovaniji rad na vinogradarstvu Crne Gore počeo je u vrijeme vladavine kralja Nikole (1860-1918). Tada se osnivaju prvi lozni rasadnici i postavljaju prve regulative u proizvodnji grozdja i vina.

Period između dva svjetska rata karakteriše dalje razvijanje vinogradarstva. Otvaraju se i prve specijalizovane vinogradarsko vinarske zadruge (Godinje - Crmnica, 1911) i postavljaju temelji savremenom vinogradarstvu i vinarstvu u Crnoj Gori.

Nagrade za kvalitet vina i u tom periodu:

1907. izložba vina u Londonu

prva nagrada

1928. Izložba vina u Beogradu - među šest najboljih vina u tadašnjoj državi.

Prekretnicu u daljem razvoju crnogorskog vinogradarstva i vinarstva predstavljala je realizacija projekta “Ćemovsko polje“(1977-1982). Tim projektom Crna Gora je dobila 1500 ha vinograda kao i moderan Vinarski podrum, kapaciteta 2000 vagona.

Danas, Crna Gora ima oko 4300 ha vinograda od čega je 2310 ha u vlasništvu kompanije „13 jul-Plantaže“, lidera u proizvodnji grožđa i vina u regionu. Oko 70% vinograda je podignuto sa sortom vranac, čije vino je postalo nacionalni brend i ujedno najprepoznatljiviji i najbolji proizvod kompanije „13 jul-Plantaže“ koja je i promovisala Crnu Goru kao značajnu vinsku destinaciju.

Povoljni agroekološki uslovi juga Crne Gore, basena Skadarskog jezera i jadranske obale omogućavaju uspješno gajenje sorti vinove loze svih perioda sazrijevanja i namjene korišćenja. Pored vinskog grozdja (90% ukupne proizvodnje) namijenjenog za proizvodnju crvenih i bijelih vina proizvodi se i stono grozdje (10% ukupne proizvodnje) namijenjeno za potrošnju u svježem stanju.

Klimatske, zemljišne i geografske prilike juga Crne Gore, basen Skadarskog jezera i jadranska obala čine dvije cjeline definisane kao dva regiona u kojima se gaji vinova loza:

Crnogorski basen Skadarskog jezera

(subregioni: podgorički, crmnički, riječki, bjelopavlićki i katunski)

Crnogorsko primorje

(subregioni:boko - kotorski, budvansko - barski,

ulcinjski, grahovsko - nudolski)

Oni se prostiru izmedju 41º i 50" i 42º 50" sjeverne geografske dužine sto se poklapa sa zonom uticaja mediteranske klime do 600 m n.v. u uzanom pojasu i do 500 m.n.v. u basenu skadarskog jezera. Crnogorski basen Skadarskog jezera obuhvata bazen skadarskog jezera i uzanih dolina pritoka, jezera sa pobrdjem okolnih krečnjačkih masiva do oko 500 m.n.v. Ovaj region karakteriše mediteranska klima modifikovana uticajem obodnih visokih planina i ona predstavlja najznačajniji vinogradarski potencijal u Crnoj Gori.

U Crnoj Gori

dominantno se gaje vinske sorte (90%)

a stone sorte 10%.

Sorte za proizvodnju

crvenih vina (70%):

dominiraju autohtone sorte vranac i kratosija (zinfandel); introdukovane sorte : cabernet sauvignon, merlot, syrah, grenache.

Sorte namijenjene

za proizvodnju bijelih vina (20%): dominiraju autohtone sorte krstač i žižak; introdukovane sorte: chardonnay, rkaciteli, sauvignon, pinot blanc

Stone sorte (10%) cardinal (dominantno), alfonso lavalle (ribijer), muskat italia, victoria.

Autohtone

crnogorske sorte

Autohtoni sortiment ovog područja, zahvaljujući ambijentalnim i agrotehničkim uslovima, koji su omogućili potpuno ispoljavanje potencijalnih mogućnosti sorti, stvorio je osnovu za proizvodnju grožđa karakterističnog sastava i osobina koje daju pečat i osobinama vina i njihovom kvalitetu. Od autohtonih crnogorskih sorti za potrošače su najinteresantnije crna sorta Vranac

i bijela sorta Krstač.

Vranac

Grozd ima male, blago eleptične, bobice plavocrne boje čije meso je neobojeno, i veoma ukusno. Karakteriše ga veliki sadržaj šećera. Obično se bere u poslednjoj nedjelji avgusta ili prvoj nedjelji septembra.

Krstač

Gaji se uglavnom u južnom dijelu Crne Gore. Najviše je zastupljen u okolini Podgorice. U Crmnici se može naći samo poneki čokot ove sorte. Grozd je srednje velik, zbijen, i podsjeća oblikom na krst. Bobice su srednje veličine, blago eleptične, zelenožute boje. Meso bobica je neobojeno. Berba grožđa obavlja se u prvoj nedjelji septembra.